Tuổi Hai Mươi Rực Lửa: Bản Hùng Ca Đường 20 Quyết Thắng
Trong những năm tháng sục sôi của cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, dải đất Quảng Bình hiên ngang mang trên mình huyết mạch Trường Sơn hùng vĩ. Nơi ấy, hệ thống đường Hồ Chí Minh huyền thoại tỏa sáng, và giữa muôn vàn con đường, những mạch nối Đông – Tây Trường Sơn trở thành trái tim, là “Trung tâm hàng đầu của tuyến đường Hồ Chí Minh”. Đặc biệt, con đường mang tên gọi đầy khí phách – Đường 20 Quyết Thắng – đã khắc sâu vào lịch sử dân tộc, như một biểu tượng của ý chí và khát vọng thống nhất.
Lật giở trang sử hào hùng, vào khoảnh khắc giao thừa thiêng liêng của mùa xuân Bính Ngọ (21.1.1966), dưới chân dốc Đồng Tiền hiểm trở, Bộ Tư lệnh Đoàn 559 dõng dạc phát lệnh mở chiến dịch “Chọc thủng Trường Sơn, mở đường thắng lợi”. Một cuộc tiến công thần tốc trên cả hai hướng Đông và Tây đồng loạt khai hỏa, quy tụ hàng ngàn trái tim, hàng ngàn ý chí của cán bộ, chiến sĩ.
Theo dòng chảy ký ức của Hội truyền thống Trường Sơn đường Hồ Chí Minh, từ phía Đông, Công trường 20 kiên cường đảm nhận trọng trách thi công đoạn Phong Nha đến dòng sông Ta Lê, dưới sự chỉ huy tài ba của đồng chí Phan Trầm. Nơi đây hội tụ sức mạnh của Trung đoàn 10, Trung đoàn 4 và những tiểu đoàn Thanh niên xung phong nhiệt huyết đến từ các tỉnh Nam Hà, Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Bình… Đây là khúc đường gian nan nhất, thử thách nhất, với những điểm thi công mang tên gọi gợi lên bao khó khăn: dốc Đồng Tiền dựng đứng, U Bò hiểm trở, Khe Diêm sâu hun hút và đặc biệt là dốc Ba Thang – nỗi ám ảnh của bao kẻ thù.
Tại “cửa tử” Ba Thang, những người lính công binh quả cảm như những cánh chim bám mình trên vách đá cheo leo, mồ hôi hòa lẫn máu đổ thấm ướt từng lỗ mìn. Suốt mười lăm ngày đêm ròng rã, chỉ với choòng tay và thuốc nổ thô sơ, Tiểu đoàn 2 thuộc Trung đoàn 10 đã viết nên bản hùng ca “Hạ gục Ba Thang”, một kỳ tích làm rung chuyển cả núi rừng.
Ở mũi tiến công phía Tây, Công trường 128 cũng sục sôi khí thế, miệt mài thi công đoạn Lùm Bùm đến Ta Lê… Nơi đây, gian khổ cũng chẳng hề kém cạnh, với đèo Phu La Nhích dốc đứng như dựng, với những dòng sông Chà Là, Ta Lê nước chảy xiết như thác đổ.
Sau gần bốn tháng ròng rã, với tinh thần “xẻ dọc Trường Sơn đi cứu nước”, hai mũi chủ công Đông – Tây đã gặp nhau tại Km65 vào ngày 14.4.1966. Con đường chính thức khai thông, mở ra một huyết mạch giao thông quan trọng bậc nhất. Tư liệu của Hội truyền thống Trường Sơn đường Hồ Chí Minh ghi lại, gần 8.000 cán bộ, chiến sĩ, thanh niên xung phong và dân công hỏa tuyến đã góp sức làm nên kỳ tích này. Đường 20 hoàn thành trong một thời gian kỷ lục, chỉ bốn tháng thi công, với hơn một triệu mét khối đất đá được đào đắp, một minh chứng cho sức mạnh phi thường của ý chí con người Việt Nam.
Cuối năm 1970, Đại tướng Võ Nguyên Giáp, khi đặt chân đến kiểm tra tuyến đường, đã khẳng định một cách đầy tự hào: “Đường 20 Quyết thắng là một kỳ công, kỳ tích, kỳ quan do ý chí vì độc lập, tự do của chiến sĩ và TNXP làm nên”.
Trên con đường 20 Quyết Thắng huyền thoại ấy, những người con ưu tú của dân tộc đã không quản ngại gian khổ, hy sinh, viết nên những trang sử chói lọi bằng tinh thần “người trước ngã, người sau thay thế”, “sống bám đường, chết kiên cường dũng cảm”, “địch phá, ta sửa ta đi”, với một ý chí sắt đá: “Tất cả vì miền Nam ruột thịt! Tất cả vì chiến thắng!”. Con đường của tuổi hai mươi rực lửa ấy mãi mãi là biểu tượng cho sức mạnh của đoàn kết, ý chí quật cường và khát vọng hòa bình, thống nhất non sông của dân tộc Việt Nam.