Ẩn mình nơi khúc ruột miền Trung, cách Đèo Ngang hùng vĩ chừng mười cây số về phía đông nam, Vũng Chùa – Đảo Yến như một viên ngọc bích lặng lẽ tỏa sáng. Thuộc về thôn Thọ Sơn, xã Quảng Đông, huyện Quảng Trạch, Quảng Bình, nơi đây ôm trọn cả huyền thoại và sự yên bình.
Vũng Chùa – Đảo Yến: Nơi lòng dân tìm về chốn an nghỉ của vị tướng huyền thoại
Dải Hoành Sơn kỳ vĩ vươn mình ra biển khơi, tạo nên thế núi Thọ uy nghiêm và mũi Rồng kỳ vĩ, chính nơi đây đã chở che giấc ngủ ngàn thu của Đại tướng Võ Nguyên Giáp. Người học trò xuất chúng của Chủ tịch Hồ Chí Minh, vị “anh cả” kính yêu của Quân đội Nhân dân Việt Nam, và là người con ưu tú mà Quảng Bình mãi tự hào.
Vũng Chùa – Đảo Yến, nép mình dưới chân Hoành Sơn trùng điệp, là một phần tuyệt đẹp của vịnh Hòn La thơ mộng. Cái tên Vũng Chùa gợi lên một vùng biển lặng sóng như vũng nước, và dấu tích xưa cũ kể rằng, nơi đây từng có một ngôi chùa linh thiêng, nay chỉ còn là những mảnh ký ức nhuốm màu thời gian.
Sách cổ “Đại Nam dư địa chí ước biên” của nhà văn hóa Cao Xuân Dục đã từng ghi lại Vũng Chùa là một vùng đất “đắc địa”, với thế tựa núi nhìn biển Đông khoáng đạt mà kín gió. Những ngọn núi vững chãi như thành lũy bao bọc, phía đất liền là Hoành Sơn hùng vĩ “thế như rồng cuốn hổ ngồi, trùng trùng điệp điệp lan ra tận biển”, với đỉnh mũi Rồng như một tấm bình phong che chắn hướng tây bắc. Phía đông, những hòn đảo nhỏ nhấp nhô như những chấm phá trên bức tranh biển cả.
Vũng Chùa mang dáng hình cánh quạt duyên dáng, được ôm ấp bởi Hòn La, Hòn Gió, và Hòn Nồm, mà người dân nơi đây còn trìu mến gọi là đảo Yến, bởi hàng năm, chim yến lại tìm về xây tổ.
Đảo Yến, với diện tích khoảng mười héc-ta, cách bờ một cây số, hiện lên giữa biển khơi như một bức bình phong hoang sơ tuyệt đẹp. Hòn đảo này hiên ngang chắn gió, giữ cho Vũng Chùa luôn yên bình, trở thành nơi neo đậu lý tưởng cho tàu thuyền mỗi khi biển động.
Những bậc cao niên ở Quảng Đông kể rằng, Vũng Chùa từ lâu đã được xem là vùng đất linh thiêng. Tương truyền, xưa kia, vua Lê Thánh Tông khi xuất quân thủy đánh Chiêm Thành đã dừng chân nơi đây, lập đàn cầu nguyện thần linh phù hộ. Khi chiến thắng trở về, nhà vua lại đến đây tạ ơn đất trời.
Không chỉ sở hữu vị trí địa linh, non nước hữu tình và những câu chuyện lịch sử, Vũng Chùa – Đảo Yến, kể từ khi Đại tướng Võ Nguyên Giáp an nghỉ, đã trở thành một điểm đến tâm linh, thu hút bao trái tim ngưỡng mộ từ khắp mọi miền Tổ quốc và bạn bè quốc tế.