Hang Lèn Hà là nơi đóng quân của Trạm cơ vụ A69, Đại đội 9, Trung đoàn 134 trong cuộc kháng chiến chống chiến tranh phá hoại của đế quốc Mỹ.
Hang Lèn Hà ẩn mình trong dãy núi Lù Lù, thuộc bản Hà, xã Thanh Hóa, huyện Tuyên Hóa, Quảng Bình.
Hang Lèn Hà, ẩn mình giữa núi rừng, từng là nơi đóng quân của Trạm cơ vụ A69, thuộc Đại đội 9, Trung đoàn 134 trong những năm chiến tranh chống Mỹ ác liệt. Nơi đây, các chiến sĩ đã cùng nhau chiến đấu và bảo vệ Tổ quốc.
- Tổng Trạm thông tin A72
Trạm Cơ vụ A69 ra đời vào ngày 7 tháng 1 năm 1967 với biên chế ban đầu gồm một tiểu đội tải ba tổng đài, một tiểu đội nguồn điện, một tiểu đội đường dây và bộ phận hậu cần. Lực lượng ban đầu của trạm là 19 người, sau đó tăng lên 33 người.
Trạm Cơ vụ A69, ngay sau khi được thành lập, đã chọn Lèn Hà làm nơi đóng quân. Nằm ẩn mình trong khu rừng phía Tây huyện Tuyên Hóa, xã giáp biên giới Lào, Lèn Hà cách tuyến đường chiến lược 15A khoảng 3km. Cao chừng 150m, lưng chừng lèn là một hang đá rộng khoảng 420m2, được sử dụng làm nơi đặt máy móc điện đàm. Dưới chân núi, rừng cây rậm rạp là nơi lý tưởng để ngụy trang lán trại, phục vụ sinh hoạt và nghỉ ngơi của cán bộ, chiến sĩ.
Hang Lèn Hà còn là nơi cất giữ dự trữ thiết bị, máy móc và đường dây của Trung đoàn 134. Đặc biệt, kho dự trữ chiến lược của Binh chủng Thông tin liên lạc thường xuyên dự trữ 700km đường dây bọc dã chiến, sẵn sàng thay thế đường dây trên tuyến Bắc Nam khi bị phá hủy.
Hang Lèn Hà
Trạm cơ vụ A69 đã thể hiện lòng dũng cảm và tài trí phi thường trong thời kỳ chiến tranh chống Mỹ, vượt qua mưa bom bão đạn để đảm bảo thông tin liên lạc thông suốt, góp phần quan trọng vào chiến thắng của quân và dân ta.
Cuối năm 1971, chiến trường miền Nam diễn biến bất lợi cho quân đội Mỹ. Để cứu vãn tình thế, chúng buộc phải thay đổi chiến lược, leo thang chiến tranh, đẩy cuộc chiến tranh Việt Nam đến mức độ nguy hiểm nhất. Mục tiêu của chúng là cắt đứt nguồn tiếp tế cho cách mạng Việt Nam, cả từ bên ngoài và từ miền Bắc vào miền Nam, nhằm phá hoại hậu phương, làm suy yếu sức mạnh tiến công của quân và dân ta.
Là hậu phương quan trọng của chiến dịch tiến công chiến lược năm 1972, Quảng Bình trở thành mục tiêu phòng ngự chiến lược chủ yếu của địch. Trước sức ép của cuộc tiến công của quân ta, kẻ thù đã tập trung lực lượng lớn, tấn công dữ dội vào Quảng Bình, nhằm chặn đứng đà tiến công của ta. Cuộc chiến diễn ra ác liệt trên toàn tuyến, với cường độ cao chưa từng có.
Dưới mưa bom bão đạn, các cán bộ, chiến sĩ Trạm cơ vụ A69 vẫn kiên cường bám trụ, bám máy, bám dây, giữ vững thông tin liên lạc. Họ đã phối hợp chặt chẽ với Trung đoàn 132 và các lực lượng thông tin khác, tạo nên mạng lưới thông tin thông suốt từ hậu phương ra tiền tuyến, đặc biệt là từ sở chỉ huy chiến dịch đến các đơn vị tác chiến, góp phần quan trọng vào thắng lợi của chiến dịch Quảng Trị năm 1972.
Niềm vui chiến thắng chưa kịp nguôi ngoai, ngày mồng 2 tháng 7 năm 1972, Trạm cơ vụ A69 bỗng chốc trở thành mục tiêu của quân thù. Bầu trời thanh bình bỗng chốc dậy sóng, tiếng gầm rú của máy bay Mỹ xé tan không khí yên tĩnh. Chúng ập đến bất ngờ, ném bom pháo khói vào nhà ăn của Trạm, như con quái vật hung dữ nhắm vào con mồi. Chưa đầy 5 phút sau, hai máy bay B52 xuất hiện, hỏa lực kinh hoàng của chúng trút xuống khu vực Trạm, san bằng núi đồi, biến bầu trời thành biển lửa. Ba quả bom khổng lồ gầm rú lao xuống, một quả trúng hội trường, hai quả khác nện vào hai đầu núi. Tiếp đó, bom phát quang, bom cháy rải xuống khu vực, tạo nên một cơn mưa lửa kinh hoàng.
Chỉ trong vòng 5 phút ngắn ngủi, nhưng thiệt hại khủng khiếp. Trạm máy trên hang bị phá hủy nặng nề, mạng cáp nhập đài và hàng nghìn mét đường dây bị đứt gãy, hệ thống thông tin liên lạc tê liệt hoàn toàn. Tang thương hơn cả là 13 cán bộ, chiến sĩ của Trạm đã hi sinh, trong đó có 10 chiến sĩ nữ tuổi đời còn rất trẻ. Máu của các anh, các chị nhuộm đỏ núi rừng, lời thề son sắt bảo vệ Tổ quốc hóa thành lời vĩnh biệt.
Nỗi đau mất mát bao trùm Trạm cơ vụ A69, nhưng tinh thần bất khuất của những người lính cách mạng không khuất phục. Gạt nước mắt, nén đau thương, những chiến sĩ còn sống lao vào công việc, với quyết tâm nhanh chóng khôi phục hệ thống thông tin liên lạc. Chỉ sau một giờ đồng hồ, mạng lưới thông tin đã được nối lại, trạm máy được củng cố, những đồng chí còn lại lo cứu chữa thương binh, tìm kiếm và mai táng các đồng đội đã hy sinh.
Các anh, các chị đã ngã xuống, hiến dâng tuổi thanh xuân cho Tổ quốc, cho sự nghiệp giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước. Tên tuổi của các anh, các chị mãi mãi được khắc ghi trong tâm khảm của dân tộc, là minh chứng cho lòng dũng cảm, tinh thần bất khuất của những người con đất Việt.
Đó là các anh, các chị
Đàm Văn Trình, sinh năm 1944 tại Đông Thành, Kim Đông, Hưng Yên.
Dương Văn Chấn, sinh năm 1946 tại Đoài Côi, Trung Khánh, Cao Bằng.
Trần Văn Xay, sinh năm 1946 tại Ngô Quyền, Thanh Bà, Phú Thọ, bị khuyết tật.
Vũ Thị Lan, sinh năm 1950 tại Vũ Tây, Vũ Thư, Thái Bình.
Bùi Thị Lung, sinh năm 1954 tại Kim Sơn, Kim Bôi, Hòa Bình.
Chu Thị Mạnh (sinh năm 1956) quê ở Văn Lung, Phú Thọ.
Ngô Thị Luận, sinh năm 1955, quê ở Tân Long, xã Tân Lập, huyện Tam Nông, tỉnh Phú Thọ.
Hoàng Thị Linh, sinh năm 1956 tại Trần Phú, Phú Thọ.
Nguyễn Thị Anh, sinh năm 1955, quê ở Thanh Cù, Thanh Ba, Phú Thọ.
Lê Thị Châm, sinh năm 1955 tại Vân Đồn, Đoan Hùng, Phú Thọ.
Cao Thị Xuyến, sinh năm 1953 tại Hoằng Kim, Hoằng Hóa, Thanh Hóa.
Trần Thị Loan, sinh năm 1954, quê quán Phú Lộc, Nho Quan, Ninh Bình.
Nguyễn Thị Thảo, sinh năm 1953, quê ở Thanh Lạc, Nho Quan, Ninh Bình.
Chiến công, thành tích và sự hy sinh của 13 cán bộ, chiến sĩ Trạm cơ vụ A69 là minh chứng rực rỡ cho chủ nghĩa anh hùng cách mạng, được ghi khắc mãi mãi trong trang sử vàng của Trung đoàn 134, lịch sử Bộ đội Thông tin liên lạc và lịch sử hào hùng chống giặc ngoại xâm của dân tộc Việt Nam.
Khám phá những điểm di tích lịch sử dọc tuyến đường 20 Quyết Thắng.
Hang Lèn Hà: Di sản lịch sử quốc gia, dấu ấn lịch sử hào hùng.
Hang Lèn Hà, ẩn mình giữa núi rừng, là minh chứng hùng hồn cho ý chí kiên cường, lòng dũng cảm của cán bộ, chiến sĩ Trạm cơ vụ A69 trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước. Nơi đây, họ đã chiến đấu, lao động quên mình, mưu trí sáng tạo, vượt qua hiểm nguy bom đạn, giữ vững mạch máu thông tin liên lạc, đảm bảo thông tin kịp thời, chính xác, bí mật, an toàn, chuyển tiếp hàng triệu phiên liên lạc về Bộ Chỉ huy, góp phần chỉ đạo cuộc kháng chiến. Những chiến công thầm lặng ấy đã in dấu trong các chiến dịch Đường 9 – Nam Lào (1971), Cánh Đồng Chum (1971), Quảng Trị (1972).
Hang Lèn Hà cũng là nơi ghi dấu sự hy sinh anh dũng của 13 cán bộ chiến sĩ Trạm cơ vụ A69 vào ngày 02 tháng 7 năm 1972. Họ đã hiến dâng tuổi thanh xuân, máu xương, để bảo vệ mạch máu thông tin liên lạc thông suốt, góp phần vào sự nghiệp giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước.
Với những giá trị lịch sử, văn hóa to lớn, Hang Lèn Hà đã được công nhận Di tích cấp Quốc gia theo Quyết định số 1732/VH-QĐ ngày 07/5/2009 của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch. Nơi đây trở thành biểu tượng bất khuất, kiên cường, là lời nhắc nhở về tinh thần yêu nước, hy sinh cao cả của thế hệ cha anh đi trước, đồng thời là lời khẳng định ý chí quyết tâm bảo vệ đất nước, bảo vệ hòa bình của thế hệ hôm nay.
Hang Lèn Hà –
Nằm trong lòng di tích Hang Lèn Hà, nơi ghi dấu những hy sinh anh dũng của 13 cán bộ, chiến sĩ Trạm cơ vụ A69 trong ngày 02/7/1972, Bộ Tư lệnh Thông tin đã đầu tư quy hoạch tổng thể. Nhà bia tưởng niệm được xây dựng để ghi danh các anh hùng liệt sĩ, cùng với nhà truyền thống, nhà dâng hương và các hạng mục khác nhằm phục vụ các đoàn cựu chiến binh, thân nhân các gia đình liệt sĩ và nhân dân khắp mọi miền Tổ quốc khi đến dâng hương tưởng niệm. Hằng năm, vào ngày mồng 2 tháng 7, Bộ Tư lệnh Thông tin, Bộ Thông tin Truyền thông phối hợp với các ban ngành tỉnh Quảng Bình tổ chức lễ kỷ niệm nhằm tri ân sự hy sinh anh dũng của các anh, các chị đã ngã xuống vì sự nghiệp giải phóng miền Nam, thống nhất Tổ quốc. Nơi đây, truyền thống “Uống nước nhớ nguồn” được thể hiện rõ nét, góp phần giáo dục truyền thống yêu nước, lòng biết ơn cho thế hệ mai sau.
Khám phá Quảng Bình: Di sản văn hóa và danh lam thắng cảnh.