Thị trấn Quán Hàu (Quảng Bình cũ) nổi tiếng với các món ăn từ hàu sông Nhật Lệ. Từ con hàu, người dân địa phương chế biến ra nhiều món ngon, đặc biệt là cháo hàu.
Thị trấn Quán Hàu, Quảng Ninh, Quảng Bình (Quảng Trị sau sáp nhập), nổi tiếng với những món ăn ngon chế biến từ con hàu sông Nhật Lệ. Từ hàu tươi ngon, người dân địa phương tạo nên vô số món hấp dẫn: cháo hàu thơm ngọt, hàu xào hành kẹp bánh tráng giòn tan, canh chua, canh rau thanh mát, hay hàu nướng đậm đà. Đặc biệt, cháo hàu là món được cả người dân và du khách yêu thích bởi hương vị đặc trưng và bổ dưỡng.
Du lịch Quảng Bình, ghé thăm thị trấn Quán Hàu, cách thành phố Đồng Hới 7km về phía Nam trên Quốc lộ 1A, để thưởng thức hương vị đặc sản Quảng Bình: hàu sông Nhật Lệ. Hàu Quán Hàu nổi tiếng thơm béo, ngọt mát và bổ dưỡng, mang đến cho du khách trải nghiệm ẩm thực khó quên.
Chất riêng của hàu Quán Hàu
Cháo hàu Quảng Bình
Hàu ở đoạn sông chảy qua thị trấn nổi tiếng ngon hơn hẳn những con hàu ở các khu vực khác trên cùng dòng sông. Điều này khiến người ta phải mang hàu từ nơi khác về ngâm trong dòng nước ấy để chúng hấp thụ hương vị đặc trưng, trở nên thơm ngon hơn.
Mặc dù đã có nhiều lời lý giải, bí ẩn về nơi này vẫn chưa có lời đáp. Có người tin rằng, sự hòa quyện độc đáo giữa nước mặn biển và nước ngọt núi rừng như một mối tình đẹp, chính là lý do tạo nên sự kỳ diệu ấy.
Hàu bám chặt và sinh sôi trên những bãi đá rộng lớn, chân trụ cầu và cọc bê tông cũ nát, ẩn mình dưới dòng nước lợ. Chất lượng và số lượng hàu biến đổi theo từng mùa, tạo nên sự đa dạng cho hệ sinh thái ven biển.
Chủ quán Hoa Súng, anh Lê Súng, đã gắn bó với cháo hàu ở thị trấn Quán Hàu gần 20 năm. Anh cho biết, hàu ngon nhất vào mùa Xuân, đặc biệt là dịp Tết Nguyên đán. Mùa khác vẫn có hàu nhưng chất lượng không bằng do ảnh hưởng của nguồn nước và khí hậu. Từ tháng 7 đến tháng 11, hàu ít và không ngon bằng.
Bí quyết món cháo Hàu ngon
Hàu tươi sau khi được đánh bắt, tách vỏ, rửa sạch và để ráo nước. Ướp hàu với hành, ớt, tiêu, muối và nước mắm cho thấm gia vị. Xào hàu thơm nức mũi. Nước dùng nấu cháo thêm vị ngọt thanh, đậm đà từ xương ninh.
Khách hàng có thể lựa chọn giữa hai cách thưởng thức cháo hàu: cháo hàu nấu sẵn với hàu đã chế biến sẵn, chỉ cần đun nóng lại hoặc cháo hàu với hàu tươi sống ướp gia vị, được cho vào nồi cháo đang sôi. Cách nấu cháo hàu tươi mang đến vị béo và ngọt tự nhiên hơn cho món ăn.
Bát cháo nghi ngút khói, thêm chút rau thơm hoặc ớt chỉ thiên xắt nhỏ dầm nước mắm ruốc, vị thơm nồng quyện hòa, càng làm tăng thêm sự hấp dẫn cho món ăn.
Chị Nguyễn Thị Huyền Trang, thực khách đến từ thành phố Đồng Hới, đặc biệt yêu thích cháo hàu ở Quán Hàu. Chị chia sẻ: “Mỗi nơi nấu cháo hàu theo một vị khác nhau, nhưng tôi thấy ở đây là chuẩn vị nhất. Hàu tươi sống, ngọt thanh, mang đúng chất của món cháo hàu. Tôi thích món này vì vị mát, ngọt, dễ ăn, lại tốt cho sức khỏe”.
Chị Trang là người yêu thích nấu ăn, đặc biệt là món cháo hàu. Chị thường tự tay chế biến món ăn này cho gia đình, nhưng mỗi khi có dịp, chị đều ghé Quán Hàu để thưởng thức và học hỏi thêm kinh nghiệm từ những đầu bếp chuyên nghiệp.
Công đoạn đánh bắt hàu
Cháo hàu Nhật Lệ thơm ngon, nhưng ít ai biết công sức đánh bắt đằng sau. Xưa kia, người dân dùng sức người và phương tiện thô sơ để kéo hàu từ đáy sông lên thuyền. Dù ngày nay đã có máy móc hỗ trợ, nhưng việc lặn xuống sông bắt hàu vẫn được duy trì, góp phần giữ gìn nét văn hóa độc đáo của vùng đất này.
Bà Lê Thị Trung, một người dân địa phương với nhiều năm kinh nghiệm đánh bắt và sơ chế hàu, chia sẻ: “Ngày xưa, chúng tôi chỉ dùng giỏ tre để đánh bắt, nhưng giờ đây đã có máy móc hiện đại, cho phép khai thác gần như quanh năm. Thậm chí, khi thời tiết nắng ấm, người ta còn lặn xuống sông để bắt hàu, dù tốn nhiều công sức hơn nhưng năng suất cao hơn. Bởi khi lặn, người ta có thể lựa chọn những con hàu ưng ý. Còn khi dùng máy, chúng tôi chỉ có thể chọn hàu sau khi vớt lên, nên số hàu thực sự còn lại rất ít, vì giỏ vớt lên phần lớn là đất đá và vỏ hàu chết.”
Du lịch Quảng Bình mà bỏ qua Quán Hàu, thưởng thức bát cháo hàu thơm ngon đúng điệu, quả là một thiếu sót đáng tiếc. Món ăn đặc sản này, với hương vị mộc mạc, giản dị, sẽ để lại ấn tượng khó quên trong lòng du khách, khiến chuyến đi thêm trọn vẹn.