Hang Tám Cô, địa danh lịch sử và tâm linh, thu hút du khách hành hương vào tiết ngâu, xá tội vong nhân, đền ân đáp nghĩa. Những sải chân không hẹn mà nên, nhập vào những đoàn hành hương vô khu Bốn, tạo nên khung cảnh linh thiêng và kỳ bí.
Tiết ngâu, những bước chân rảo bước về khu Bốn, nơi những tấm bia đá ghi dấu những hồn thiêng đất Việt. Bắt nguồn từ tâm niệm xá tội vong nhân, đền ơn đáp nghĩa, hành trình ấy như một dòng chảy lịch sử, đưa người về với những ký ức trầm buồn, chạm mặt với những danh nhân, những câu chuyện bi hùng, từng góp phần tạo nên khúc tráng ca bất khuất của dân tộc.
Khám phá vẻ đẹp hùng vĩ của Vườn Quốc Gia Phong Nha – Kẻ Bàng, chinh phục Hang Tám Cô huyền bí, chiêm ngưỡng Động Thiên Đường lung linh và khám phá Động Phong Nha kỳ vĩ.
dang huong hang tam co
Mạo muội nhắc lại
Hang Tám Cô thu hút đông đảo du khách trong và ngoài nước, từ cá nhân đến các đoàn du lịch, với dòng người tấp nập viếng thăm quanh năm suốt tháng.
Lời khuyên đã nhắc đi nhắc lại, sự chân thành và tử tế, liệu có bao giờ là thừa?
Đường 20 Quyết Thắng, một huyền thoại của dãy Trường Sơn, nối liền miền Đông với miền Tây, phá bỏ thế độc đạo của đường 12. Nơi con đường băng mình qua núi rừng hiểm trở, khắc phục cả những “túi nước” như Xiêng Phan trong mùa mưa Lào, mở ra con đường huyết mạch cho chiến thắng.
Con đường huyền thoại khởi đầu từ Động Phong Nha, vượt qua A ki Ta Lê, men theo đèo Phu La Nhích, dài 125 km, trong đó 41 km xuyên qua núi đá vôi hùng vĩ. Bí mật được khởi công vào Tết Bính Ngọ (1966), hơn 4.000 thanh niên xung phong, gần một nửa là nữ, từ nhiều tỉnh thành như Hà Nam, Hà Tĩnh, Ninh Bình, Quảng Bình, Nghệ An, Thái Bình, Hà Tây, Thanh Hóa đã chung sức khai mở con đường chiến lược. Sau 77 ngày đêm miệt mài, tuyến đường cơ giới bí mật, nối liền hậu phương với chiến trường miền Nam, đã hoàn thành, góp phần to lớn vào thắng lợi của cuộc kháng chiến.
Con đường huyền thoại 20 Quyết Thắng đã oằn mình dưới mưa bom bão đạn của kẻ thù. Bí mật được giữ kín suốt nhiều tháng, đến khi vận hành mới bị phát hiện. Hàng vạn tấn bom được trút xuống, biến những trọng điểm như Cua Chữ A, Đèo Pu La Nhích, Ngầm Ta Lê thành địa ngục. TNXP và bộ đội kiên cường bám trụ, chiến đấu đến hơi thở cuối cùng. Hơn 550 người con ưu tú đã hy sinh, máu xương của họ nhuộm đỏ con đường, để đảm bảo thông suốt tuyến đường chiến lược.
Huyền thoại đường 20 Quyết Thắng, km 16+500, ghi dấu một bi kịch bi tráng. Chiều ngày 14/11/1972, khi tiếng súng ngưng vọng, B52 dội bom xuống con đường, gieo rắc hàng ngàn quả bom cỡ lớn, để lại dấu ấn đau thương, bất khuất, một minh chứng hùng hồn cho ý chí kiên cường của dân tộc.
Tại km 16+500 đường 20 Quyết Thắng, một cái hang ẩn chứa ký ức chiến tranh. Từng là nơi trú ẩn của 8 TNXP và bộ đội trong những đợt bom đạn ác liệt, hang nay bị chôn vùi bởi một tảng đá khổng lồ hơn 1.000 tấn, vĩnh viễn giữ lại câu chuyện về sự hy sinh và mất mát.
Ba chiếc T54 gầm rú lao đến, cáp sắt căng phồng như dây đàn, kéo mạnh vào khối đá khổng lồ. Lửa tóe lên từ bánh xích, nhưng tảng đá vẫn bất động. Cáp đứt phựt, lại móc cáp… Tảng đá ngàn tấn trơ trơ, thách thức sức mạnh của những cỗ máy thép.
Hai ngày đêm nặng nề trôi qua, nỗi ám ảnh của bom rơi chưa dứt, lại thêm tiếng kêu cứu yếu ớt vọng ra từ hang đá. Bị đá lấp, một người đồng đội bị kẹt trong lòng đất, những nỗ lực giải cứu của đồng đội trở nên bất lực trước khối đá khổng lồ. “Mẹ ơi con tức thở quá… Các anh chị ơi cứu chúng em…”, tiếng kêu cứu nghẹn ngào, xa xăm, như níu kéo hy vọng mong manh giữa bóng tối.
Bên ngoài, đồng đội tuyệt vọng tìm mọi cách cứu nạn. Họ pha sữa, nấu cháo, luồn dây nhựa bơm vào hang. Lương khô vụn được rắc qua kẽ đá nứt, hy vọng mong manh chạm đến người bị nạn. Nhưng không khí còn bị chặn, làm sao cháo sữa hay lương khô có thể len lỏi vào?
Phương án dùng bộc phá để phá tảng đá bịt cửa hang được đưa ra nhưng nhanh chóng bị bác bỏ. Sức ép khủng khiếp từ thuốc nổ có thể nghiền nát mọi thứ trong hang, khiến nguy cơ thiệt hại quá lớn.
Tiếng kêu rên rỉ kéo dài đến ngày thứ tư, thứ năm, ngày càng yếu ớt. Đến ngày thứ sáu, mọi thứ im lặng.
Phải mất nhiều năm sau, tảng đá quái ác ấy mới chịu khuất phục trước sức mạnh của máy móc hiện đại.
Trước cửa hang, tấm bia đá ghi danh 8 liệt sĩ TNXP hy sinh trong lòng đất.
Lạ và linh
Bốn nữ thanh niên xung phong đã anh dũng hy sinh trong hang, mãi mãi ghi nhớ công lao to lớn của họ.
Hang Tám Cô, cái tên đã trở nên quen thuộc, nhưng từ bao giờ nó được truyền tai nhau? Có lẽ, những người con anh hùng hy sinh vì đất nước, được lòng dân bởi đạo nghĩa, cùng với sự ấm áp của tín ngưỡng thờ Mẫu đã khiến họ được tôn vinh là Cô. Con số 8 linh thiêng, một biểu tượng cao quý, đã được khắc sâu vào lòng người.
Hang Tám Cô: Di tích lịch sử, địa danh tâm linh – nguồn gốc và lịch sử ra đời?
Lại chuyện thiêng ở Hang Tám Cô –
Ngày 16/5/2009, trong không khí trang trọng của Lễ kỷ niệm 50 năm ngày truyền thống bộ đội Trường Sơn, Chủ tịch nước ký quyết định công nhận Tập thể Anh hùng cho các TNXP hy sinh tại Hang Tám Cô. Cùng ngày, một hiện tượng kỳ lạ đã xảy ra: Cây chuối rừng trước cửa hang bất ngờ trổ ra đúng tám nải, khiến những người coi sóc di tích rùng mình kinh ngạc. Liệu đây có phải là sự trùng hợp ngẫu nhiên, hay là một lời tri ân kỳ diệu của đất trời dành cho những người con ưu tú đã hy sinh vì Tổ quốc?
Tháng 2 năm 1986, thầy giáo Nguyễn Tiến Chung (sau này là nhà thơ, nhà báo Cảnh Giang) cùng các đồng nghiệp ở trường PTCS huyện Bố Trạch tình cờ phát hiện tấm bia trước Hang Tám Cô khi đi chặt đót làm kinh tế cho trường. Hang Tám Cô lúc ấy hoang vu, chưa có miếu mạo. Bài báo và bài thơ đầu tiên của Cảnh Giang về Hang Tám Cô đã góp phần khơi lại ký ức về địa danh này sau 14 năm bị lãng quên, lan tỏa thông tin về nó đến khắp đất nước.
Trường Sơn trùng điệp, mộ anh đâu? Chỉ còn bia đá ghi tên từng liệt sĩ, dấu ấn bi hùng của một thời máu lửa.
Lê Thanh Lương, người Lệ Thủy, cùng 7 anh em quê Quảng Bình, đảm nhiệm việc trông nom Di tích lịch sử Hang Tám Cô và Đền thờ Liệt sĩ bộ đội và TNXP Trường Sơn. Khu Di tích này thuộc quyền quản lý của Trung tâm du lịch Phong Nha.
Gia đình Lương thêm phần rôm rả bởi hai người anh, học sinh lớp 8 thời bom Mỹ ác liệt, từng phải lánh nạn vài năm ở Thanh Hóa.
Công việc tưởng chừng nhàn hạ lại chẳng hề đơn giản. Hàng ngày, du khách viếng thăm liên tục. Mỗi đoàn khách đến đều có người được phân công đọc diễn văn, thực chất là lời khấn sao cho tao nhã, văn minh, cúi xin anh linh hương hồn Liệt sĩ phù hộ cho quốc thái dân an. Phạm Văn Duyệt, người Lệ Thủy, với giọng nói hay và khả năng hoạt ngôn, thường được giao nhiệm vụ này.
Dù đêm khuya, hai, ba giờ sáng, du khách vẫn ghé viếng, gia đình luôn chu đáo hương khói, hướng dẫn tận tình. Hành trình khám phá Động Phong Nha, Thiên Đường, hang Sơn Đoòng… khiến du khách quên giờ giấc, thậm chí bỏ bữa trưa, bữa tối là chuyện thường.
Ngồi trò chuyện cùng anh em trong Ban quản lý, tâm trí tôi lại phiêu bạt, nghĩ ngợi vẩn vơ.
Hành động đầy nghĩa cử khi Cô mới tặng 8 gia đình thân nhân TNXP Hang Tám mỗi gia đình 1 cuốn sổ tiết kiệm trị giá 10 triệu đồng.
Hơn 300 du khách quốc tế từng ghé thăm, mỗi người một tâm tư, có người dâng hương thành kính, có người lặng lẽ chiêm bái, nhưng đều để lại những lời nhắn nhủ cảm động trong sổ lưu niệm, như minh chứng cho sức hút kỳ diệu của nơi đây.
Bữa ấy, ông cán bộ ngành văn hóa có tiếng tăm lên Hang Tám Cô. Không rõ do men rượu hay thiếu thành tâm, ông cười lớn, lời lẽ bất nhã: “Các cô chưa chồng con, chưa biết mùi đời là gì, mau mau cặp đôi với các anh lính trẻ trai tân, cũng là liệt sĩ…”. Lời nói ấy, nặng nề và bất kính, khiến không khí nơi linh thiêng trở nên u ám.
Chiều hôm đó, ông lão đang ăn cơm rượu ở Đồng Hới thì bất ngờ ngã quỵ. Miệng ông ú ớ “Ô các Ở các Ô…”, rồi tắt thở. “Các Ô” là tiếng gọi thân thương của những người lính TNXP ở Hang cùng được thờ tại ngôi đền linh thiêng.
Hành trình từ Sài Gòn lên Hang Tám Cô của đại gia ấy kết thúc bằng một tiếng nổ đùng vang trời. Chiếc Lexus mới cứng, chưa từng hỏng hóc lần nào, bỗng nhiên bị nổ lốp chỉ sau khi rời khỏi hang ba cây số. Ông tái mặt, không tin vào mắt mình. Mười năm nay, chiếc xe này chưa từng gặp trục trặc, sao lại…
Cuối năm ngoái, một bức phù điêu hoành tráng được thi công gần Hang Tám Cô. Một đoàn quan chức có trách nhiệm quản lý chất lượng công trình đã đến Đền. Trong cuộc họp, một vị quan chức có vẻ không mấy mặn mà với dự án, thậm chí còn buông lời thiếu tế nhị, cho rằng công trình ở nơi thâm sơn cùng cốc nên chỉ cần qua quýt cho xong chuyện.
Trưởng coi sóc Đền Lê Thanh Lương ngạc nhiên khi thấy đoàn khách đã tiễn về hôm trước nay lại trở lại thắp hương. Tò mò, ông hỏi han, một vị trong đoàn mới kể: Về gần Phong Nha, xe họ bị lạc đường, luẩn quẩn suốt 5 tiếng mới gặp được nhau. Sau đó, về Đồng Hới cũng gặp nhiều chuyện trục trặc. Gẫm nghĩ, họ quyết định quay lại dâng hương tạ lỗi.
Tôi tò mò nhìn giàn phơi hoa của người nhà Đền, hỏi Lương mới biết đó là hoa của khách thập phương mang đến dâng cúng. Sau khi dâng cúng, nhiều người thường vứt hoa ra rừng núi, nhưng sợ ủng thúi gây ô nhiễm nên họ phơi khô hoa trước khi thải bỏ, tiện lợi hơn.
Có lẽ đó là một cách nói khác, hoặc có thể là một cách kiêng kỵ?
Báo Thanh Niên