Đã từng đứng trên cầu Hiền Lương vào một buổi chiều nắng nhẹ, gió từ sông Bến Hải thổi lên man mát, tôi mới thực sự cảm nhận được hết cái “biên giới im lặng” mà người ta hay nhắc đến. Dưới chân mình là dòng sông hiền hòa, vậy mà suốt bao nhiêu năm, nó lại là ranh giới đau thương chia cắt đất nước. Nhìn hai màu sơn xanh – vàng trên lan can cầu, tự dưng trong lòng trào lên một cảm xúc khó tả, vừa buồn man mác, vừa thấy khâm phục cái ý chí thống nhất đất nước của cha ông.
Cầu Hiền Lương
Ngày xưa, nghe kể về cầu Hiền Lương qua sách vở, qua lời kể của những người lớn tuổi, tôi cứ hình dung đó là một nơi khô khan, chỉ toàn những dấu tích của chiến tranh. Nhưng khi đặt chân đến đây, tôi thấy một Quảng Trị rất khác. Cây cầu không còn vẻ đổ nát, hoang tàn của bom đạn, mà đã được phục dựng khang trang. Hai bên bờ sông, cuộc sống vẫn cứ bình dị trôi đi, những cánh đồng lúa xanh mướt, những mái nhà san sát. Chỉ có những di tích như cột cờ Hiền Lương sừng sững, hay những đồn công an giới tuyến lặng lẽ đứng đó mới gợi nhắc về một thời đã qua.
Tôi nhớ nhất là khi đứng dưới chân cột cờ Hiền Lương. Ngước nhìn lá cờ đỏ sao vàng tung bay phấp phới trên nền trời xanh, tự nhiên thấy một niềm tự hào dâng lên trong lòng. Cột cờ ấy, trong suốt những năm tháng chiến tranh ác liệt, đã bao lần đổ xuống rồi lại được dựng lên, như một biểu tượng cho tinh thần bất khuất của dân tộc. Rồi cả câu chuyện về cuộc “chiến tranh màu sơn” trên cầu nữa. Nghe thì có vẻ đơn giản, nhưng ẩn sau đó là cả một sự giằng co, một ý chí không chịu khuất phục trước sự chia cắt.
Đi dọc bờ sông Bến Hải, ghé thăm những bến đò xưa như Cửa Tùng, Tùng Luật, tôi lại hình dung ra cảnh những con thuyền nhỏ bé ngày đêm chở người, chở hàng qua sông, góp sức vào cuộc kháng chiến trường kỳ. Những bến đò giờ đã thành di tích, nhưng những câu chuyện về nó vẫn còn sống mãi trong ký ức của người dân nơi đây.
Khu vực bờ Nam với Nhà trưng bày Vĩ tuyến 17 và Cụm tượng đài Khát vọng thống nhất cũng để lại trong tôi nhiều suy ngẫm. Nhìn bức tượng mẹ và em bé hướng về phương Bắc, ánh mắt đượm buồn nhưng vẫn đầy hy vọng, tôi cảm nhận sâu sắc nỗi đau chia cắt và khát khao sum họp của cả dân tộc. Những hiện vật, tài liệu được trưng bày trong nhà truyền thống càng giúp tôi hiểu thêm về những hy sinh, mất mát mà người dân Quảng Trị đã phải gánh chịu.
Cầu Hiền Lương – Sông Bến Hải không chỉ là một di tích lịch sử, mà còn là một chứng nhân sống động của một giai đoạn đầy biến động trong lịch sử Việt Nam. Đến đây, không chỉ là để nhìn ngắm những dấu tích xưa cũ, mà còn là để cảm nhận, để suy ngẫm về giá trị của hòa bình, thống nhất và tinh thần kiên cường của dân tộc. Với riêng tôi, chuyến đi đến Cầu Hiền Lương không chỉ là một chuyến tham quan, mà còn là một bài học lịch sử sâu sắc, một trải nghiệm đáng nhớ trong hành trình khám phá đất nước.